<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Archiving DTD v1.0 20120330//EN" "JATS-journalarchiving.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0">
  <front>
    <article-meta>
      <title-group>
        <article-title>The Effect of Tax Planning, Deferred Tax Expense, Leverage, and Financial Distress on Earnings Management in Manufacturing Companies in the Consumer Goods Industry Sector Listed on the IDX in 2014-2018</article-title>
        <subtitle>Pengaruh Tax Planning, Beban Pajak Tangguhan, Leverage, Dan Financial Distress Terhadap Manajemen Laba Pada Perusahaan Manufaktur Sektor Industri Barang Konsumsi Yang Terdaftar Di BEI Tahun 2014-2018</subtitle>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib id="person-fba88807c0e2fd06baa308870c621974" contrib-type="person" equal-contrib="no" corresp="no" deceased="no">
          <name>
            <surname>Andayani</surname>
            <given-names>Fatma Dwi</given-names>
          </name>
          <email>fatmadwi10@gmail.com</email>
          <xref ref-type="aff" rid="aff-1" />
        </contrib>
        <contrib id="person-39f58b5c83104c9db122c7a9645e41a3" contrib-type="person" equal-contrib="no" corresp="no" deceased="no">
          <name>
            <surname>Setiyono</surname>
            <given-names>Wisnu Panggah</given-names>
          </name>
          <email>wisnu.setiyono@umsida.ac.id</email>
          <xref ref-type="aff" rid="aff-2" />
        </contrib>
      </contrib-group>
      <aff id="aff-1">
        <country>Indonesia</country>
      </aff>
      <aff id="aff-2">
        <country>Indonesia</country>
      </aff>
      <history>
        <date date-type="received" iso-8601-date="2021-10-30">
          <day>30</day>
          <month>10</month>
          <year>2021</year>
        </date>
      </history>
      <abstract />
    </article-meta>
  </front>
  <body id="body">
    <sec id="sec-1">
      <title>Pendahuluan</title>
      <p id="_paragraph-13">Persaingan pasar di era global sangat ketat sehingga perusahaan harus bertahan dalam persaingan harus memiliki kinerja yang baik. Perusahaan di tuntut untuk memiliki berbagai keunggulan kompetitif agar mampu bersaing dengan perusahaan lainnya, tidak hanya dari kuantitas dan kualitas produk namun mencakup pengelolaan keuangan dengan baik sehingga dapat menjamin keberlangsungan usaha perusahaan yang ditunjukkan dengan besarnya perolehan laba.</p>
      <p id="_paragraph-14">Laba menjadi bagian dari laporan keuangan yang sering sekali menjadi sasaran rekayasa manajemen yang sering disebut manajemen laba (earning management). Menurut [1] manajemen laba merupakan aktivitas manajerial untuk mempengaruhi laporan keuangan baik dengan cara memanipulasi data atau informasi keuangan perusahaan dengan cara pemilihan metode akuntansi yang diterima dalam prinsip akuntansi berterima umum, yang pada akhirnya bertujuan untuk memperoleh keuntungan perusahaan.</p>
      <p id="_paragraph-15">Laporan keuangan menjadi objek praktik manajemen laba, karena laporan keuangan mencerminkan kinerja perusahaan baik jangka pendek maupun jangka panjang [2]. Upaya untuk merekayasa informasi melalui praktik manajemen laba telah menjadi faktor utama yang menyebabkan laporan keuangan tidak lagi mencerminkan nilai fundamental suatu perusahaan [3]. Oleh karena itu, perekayasaan laporan keuangan telah menjadi isu sentral sebagai penyalahgunaan informasi dapat merugikan pihak-pihak yang berkepentingan. Manajemen laba menjadi pusat perhatian bagi para pengguna laporan keuangan dalam menggunakannya karena manajemen laba merupakan keikutsertaan pihak manajemen dalam proses laporan keuangan perusahaan. Hal ini memungkinkan terjadi dua hal yaitu, kemungkinan terjadinya penurunan laba atau kenaikan laba dengan cara manipulasi [4]</p>
      <p id="_paragraph-16">Banyak faktor yang dapat mempengaruhi perusahaan melakukan praktik manajemen laba, salah satunya melalui tax planning. Menurut [5] dengan adanya keinginan pihak manajemen untuk menekan dan membuat beban pajak sekecil mungkin maka pihak manajemen cenderung untuk meminimalkan beban pajak ini sering disebut dengan perencanaan pajak (tax planning). Dengan melakukan perencanaan pajak, perusahaan berharap mampu meminimalisir pembayaran pajak bagi perusahaan dengan cara yang tepat dan legal.</p>
      <p id="_paragraph-17">Perencanaan pajak terkait dengan pelaporan laba perusahaan. Apabila beban pajak yang diperoleh perusahaan terlalu besar maka memungkinkan manajemen perusahaan untuk menggunakan berbagai cara dalam mengelola laba. Laba yang tinggi akan menyebabkan beban pajak perusahaan juga tinggi. Perencanaan pajak dan manajemen laba terkait satu sama lain karena sama-sama bertujuan untuk mencapai target laba dengan merekayasa angka laba dalam laporan keuangan. Berbagai tindakan yang dilakukan oleh perusahaan untuk menggelapkan pajak menunjukkan bahwa perencanaan pajak (tax planning) dilakukan dengan memanipulasi aktivitas operasi perusahaan (realernings management) [3].</p>
      <p id="_paragraph-18">Perilaku manajemen dicerminkan dalam menentukan posisi pajak tangguhan, khususnya beban pajak tangguhan (deferred tax expense) dan dalam perencanaan pajak (tax planning). Terdapat indikasi yang kuat bahwa manajemen, bila terjadi perubahan tarif pajak, menggunakan posisi pajak tangguhan dalam mengelola laba yang dilaporkan untuk kepentingan pajak. Semakin tinggi kesadaran manajemen dalam memahami ketentuan perpajakan, semakin kecil perbedaan laba akuntansi dan laba fiskal sehingga hal ini meningkatkan kualitas (kandungan informasi) laba [6].</p>
      <p id="_paragraph-19">Faktor lain yang dapat digunakan untuk mengidentifikasi manajemen laba adalah leverage. Perusahaan dengan rasio leverage tinggi cenderung akan melakukan tindakan manajemen laba dengan cara menaikkan laba yang diperoleh untuk mempertahankan kredibilitas di mata kreditor.</p>
      <p id="_paragraph-20">Financial distress yang merupakan tahap penurunan kondisi keuangan yang terjadi sebelum terjadinya kebangkrutan. Kondisi kesulitan keuangan dapat menjadi gejala awal munculnya kemungkinan perusahaan mengalami kebangkrutan. Ketika perusahaan yang sedang mengalami kendala pendanaan (financial distress), maka manajer cenderung melakukan praktik manajemen laba, hal ini dilakukan untuk memberikan signal baik meskipun kondisi perusahaan sesungguhnya sedang bermasalah, sehingga semakin tinggi tingkat kesulitan keuangan perusahaan maka akan meningkatkan kecenderungan perusahaan untuk melakukan manajemen laba.</p>
      <p id="_paragraph-21">Objek penelitian dalam penelitian ini adalah perusahaan manufaktur sektor industri barang konsumsi pada tahun 2014-2018. Berdasarkan latar belakang diatas terdapat perbedaan hasil penelitian serta fenomena yang terjadi dalam perusahaan manufaktur maka penulis akan melakukan penelitian yang berjudul “Pengaruh <italic id="_italic-42">Tax </italic><italic id="_italic-43">Planning</italic>,Beban Pajak Tangguhan, <italic id="_italic-44">Leverage</italic> dan <italic id="_italic-45">Financial Distress</italic> terhadap Manajemen Laba pada Perusahaan Manufaktur Sektor Industri Barang Konsumsi yang Terdaftar di BEI Tahun 2014-2018”.</p>
    </sec>
    <sec id="heading-61f641a2ed724823657b64935a0def46">
      <title>Metode Penelitian</title>
      <p id="paragraph-673c035e65c308f4ed82f4b6e256aa1f">Lokasi Penelitian</p>
      <p id="_paragraph-22">Penelitian tentang pengaruh <italic id="_italic-46">tax planning</italic>, beban pajak tangguhan, <italic id="_italic-47">leverage</italic>, dan <italic id="_italic-48">financial distress</italic> terhadap manajemen laba dilakukan di galeri Bursa Efek Indonesia Fakultas Bisnis, Hukum dan Ilmu Sosial Universitas Muhammadiyah Sidoarjo pada perusahan manufaktur sektor industri barang konsumsi yang terdaftar di Bursa Efek Indonesia periode 2014-2018.</p>
      <p id="paragraph-b62e5a75b1f960a922bb6a5e825ae3af">Populasi dan Sampel</p>
      <p id="paragraph-5aaa5fad528363cefb143ec530f4ef1d">Populasi: Populasi dalam penelitian ini adalah perusahaan manufaktur sektor industri barang konsumsi yang terdaftar di Bursa Efek Indonesia periode 2014-2018.</p>
      <p id="paragraph-323e87f49342dfb2c3b669d6ee513a45">Sampel: Teknik pengambilan sampel dalam penelitian ini menggunakan metode <italic id="_italic-49">purposive sampling.</italic> Kemudian terpilih sampel sebanyak 10 perusahaan manufaktur di sektor industri barang konsumsi yang terdaftar di BEI tahun 2014-2018.</p>
      <p id="paragraph-f054b0f973d5b332c9ad4e646e4705d9">Jenis data: Data yang digunakan dalam penelitian ini adalah data kuantitatif.</p>
      <p id="paragraph-9b2eb883f8e1f3c688f1060a164ab5a4">Sumber data: Sumber data dalam penelitian ini adalah data sekunder. Sumber data dalam penelitian ini diperoleh dari galeri Bursa Efek Indonesia (BEI) yang ada di Universitas Muhammadiyah Sidoarjo yang berupa laporan keuangan perusahaan manufaktur sektor industri barang konsumsi periode 2014-2018.</p>
      <p id="_paragraph-23">Penelitian ini menggunakan teknik pengumpulan data dengan dokumen. Menurut [7] dokumen merupakan catatan peristiwa yang sudah berlalu, misalnya data laporan keuangan.</p>
    </sec>
    <sec id="sec-3">
      <title>Hasil dan Pembahasan</title>
      <p id="_paragraph-24">Analisis deskriptif dalam penelitian ini dapat dilihat dari nilai rata-rata (<italic id="_italic-50">mean</italic>), nilai minimum, nilai maksimum dan standar deviasi. Output <italic id="_italic-51">Eviews</italic>9 untuk nilai deskriptif statistik dalam penelitian ini sebagai berikut :</p>
      <p id="_paragraph-25" />
      <table-wrap id="_table-figure-1">
        <label>Table 1</label>
        <caption>
          <title>Deskriptif Statistik</title>
          <p id="_paragraph-26" />
        </caption>
        <table id="_table-1">
          <tbody>
            <tr id="table-row-595dd3d8a91338ccfaa4adea9d33ebcc">
              <td id="table-cell-b5b68cd7d3bc20143e127a0d7c91a17a">Manajemen Laba</td>
              <td id="table-cell-c4285600b16886c0ef93ae5133aa85cf">Tax Planning</td>
              <td id="table-cell-a918160016644665539e67c8301fa3d9">Beban Pajak Tangguhan</td>
              <td id="table-cell-9013488cfa0790aeb681851a6b5c4534">Leverage</td>
              <td id="table-cell-bd1332ce6450182aff37bd571fa1efe0">Financial Distress</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-d5192f5325f74bc775d413952bdf1e92">
              <td id="table-cell-a435784604352a97396972691e4250d6">Mean</td>
              <td id="table-cell-130a2e1e535dca3d0e4a0f8cdce18f7e">0.069157</td>
              <td id="table-cell-1f55e6d317bb00d4cdd2cde95061fb0e">0.744086</td>
              <td id="table-cell-bb75c786104130c67b23aa96d0edd67a">0.012289</td>
              <td id="table-cell-18faebc4e15ac15f62fe18f1140f292a">0.386841</td>
              <td id="table-cell-c5378a502a5c91368b82479ab0c64d01">10.59077</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-cf29cfc389d85b3579cec094f1cf8bba">
              <td id="table-cell-f5f990ac7333506a2e3c7c6a777f0c7b">Maximum</td>
              <td id="table-cell-b701452e2860047ae27da8546ebf83dc">0.174268</td>
              <td id="table-cell-87943f90c1e185ba5623718e3ab68f6c">0.826148</td>
              <td id="table-cell-7349de9222df3727edf2a7e8f3c4fd8b">0.058491</td>
              <td id="table-cell-c1d42c2ee344f5a5855b047ec3f6586e">0.751778</td>
              <td id="table-cell-e8a4e58d107e1f8dfa2beef53a4305f0">31.60446</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-379e435b7cfb0582b16022636d3a3876">
              <td id="table-cell-9d7989753581edefd9bf996fe37eb75e">Minimum</td>
              <td id="table-cell-5e1fd676bd250417557456be8adea339">-0.094981</td>
              <td id="table-cell-e1ca4bc95fa2920093e5f06431f6b27f">0.666292</td>
              <td id="table-cell-283d50c56ec3e8f51dc5a3f82d388399">7.78E-06</td>
              <td id="table-cell-28db9cf72067b8e8ac944c013c4ed350">0.066187</td>
              <td id="table-cell-ceaf098c8f226a97303b0efe19eaecee">1.778291</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-2533ae034f0ed5a1c8f512e2c76cc208">
              <td id="table-cell-64fdf4ce36262b8509c2fe127cb8ff2c">Std. Dev.</td>
              <td id="table-cell-708b3d2013183a21ec362eb07d5f102a">0.051536</td>
              <td id="table-cell-b807471e11c063c3d27074ff028e04ee">0.028830</td>
              <td id="table-cell-947d36a57f588e1b60abaaaa88eba898">0.015461</td>
              <td id="table-cell-785f42a7da0b39ad7bc486c610163f44">0.188233</td>
              <td id="table-cell-bb7bd552bcdbf21ff60147062f636533">8.023606</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
      <p id="_paragraph-27">Berdasarkan hasil tabel di atas menunjukkan hasil analisis dengan menggunakan statistik deskriptif bahwa :</p>
      <list list-type="bullet" id="list-8c0993747dc6c8919f4f3dcce7445992">
        <list-item>
          <p>Variabel Manajemen laba menunjukkan nilai minimum sebesar -0,094, nilai maksimum sebesar 0,174 dengan rata-rata sebesar 0,069 dan standar deviasi 0,051.</p>
        </list-item>
        <list-item>
          <p>Variabel <italic id="_italic-52">tax planning </italic>menunjukkan nilai minimum sebesar 0,666, nilai maksimum sebesar 0,826 dengan rata-rata sebesar 0,744 dan standar deviasi 0,028.</p>
        </list-item>
        <list-item>
          <p>Variabel beban pajak tangguhanmenunjukkan nilai minimum sebesar 7.78E-06, nilai maksimum sebesar 0,058 dengan rata-rata sebesar 0,012 dan standar deviasi 0,015.</p>
        </list-item>
        <list-item>
          <p>Variabel <italic id="_italic-53">leverage </italic>menunjukkan nilai minimum sebesar 0,066, nilai maksimum sebesar 0,751 dengan rata-rata sebesar 0,386 dan standar deviasi 0,188.</p>
        </list-item>
        <list-item>
          <p>Variabel <italic id="_italic-54">financial distress </italic>menunjukkan nilai minimum sebesar 1,778, nilai maksimum sebesar 31,60 dengan rata-rata sebesar 10,59 dan standar deviasi 8,02.</p>
        </list-item>
      </list>
      <p id="_paragraph-28">Output <italic id="_italic-55">Eviews</italic>9 untuk nilai <italic id="_italic-56">common effect model</italic> dalam penelitian ini adalah sebagai berikut :</p>
      <p id="_paragraph-29" />
      <table-wrap id="_table-figure-2">
        <label>Table 2</label>
        <caption>
          <title>Hasil <italic id="_italic-57">Common Effect Model</italic></title>
          <p id="_paragraph-30" />
        </caption>
        <table id="_table-2">
          <tbody>
            <tr id="table-row-4508912f327c02755da08399c3f92694">
              <td id="table-cell-a06f31466b2a45b1d9350a21a44faa88">Variable</td>
              <td id="table-cell-42f38d91300d3e84838eca289aab480f">Coefficient</td>
              <td id="table-cell-ba0f03a0d28a6d70de72f374f8b7459e">Std. Error</td>
              <td id="table-cell-731b6a6928ce380c4f8187ab43b86ebf">t-Statistic</td>
              <td id="table-cell-0f9540fec46d2633e082708e89dae8f9">Prob.</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-48b2ec14cb879d0e3b2a66176aaf1b9a">
              <td id="table-cell-41d9c0c0acbb391128b78b55867fa092">C</td>
              <td id="table-cell-a1b81dcfe1b6d64769d98d3ba1f6f900">0.101655</td>
              <td id="table-cell-a794a942b234021819343aad9153d4f3">0.197210</td>
              <td id="table-cell-16641ff70168ebdb7a61a5b0f748269e">0.515469</td>
              <td id="table-cell-9751016e7af4d3689f9d0d23134798e2">0.6087</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-b1ab287bba98baacb0194a4a695434a4">
              <td id="table-cell-ac615ee3cfd0dab68caf1bc5349fccd4">Tax_Planning</td>
              <td id="table-cell-0d134f991421d61b993fa56d777ed239">-0.079882</td>
              <td id="table-cell-52c1f95059148c3a9cdc13f3c78a851f">0.263567</td>
              <td id="table-cell-69f1e0360395d10bc76707d970a47255">-0.303079</td>
              <td id="table-cell-891e7f09313e3c1d46e5cc8a2233c1c3">0.7632</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-7e76cdd39f5e1f7da21c916921a07716">
              <td id="table-cell-dcedf4491e23e1d43d378ce57325e3fc">Beban_Pajak_Tangguhan</td>
              <td id="table-cell-e2244f5f985f03a1d6d02324230e4246">-1.492355</td>
              <td id="table-cell-cca85b63b911ddf570e5a1d527a06251">0.518789</td>
              <td id="table-cell-c70de82af00b79221bd27fbaa2b2d5a1">-2.876614</td>
              <td id="table-cell-c27389c7bf6cd64f6f2bdc56f2aa10db">0.0061</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-6732a9db46943367ea3478cba4b0ddda">
              <td id="table-cell-ec3f2b3ebda4c22d696361d354e73afb">Leverage</td>
              <td id="table-cell-073c1ce85822256927b253efd339ae02">0.094224</td>
              <td id="table-cell-e4d94771a56e93c9227da7160ce1a6b4">0.043026</td>
              <td id="table-cell-de760835150d4cecda9302f4a8c2826c">2.189937</td>
              <td id="table-cell-509dd6c12dda66923aaf10abe8950c0a">0.0338</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-749eb21b7bde235652d5f6aad1556a3a">
              <td id="table-cell-f683c9682fdf5b04d1de8df85f6739c7">Financial_Distress</td>
              <td id="table-cell-55e0d55275174e526246ee1ca96e7865">0.000834</td>
              <td id="table-cell-d43d85557e3ddd776ec16a20534a8b86">0.000923</td>
              <td id="table-cell-d8937d92972841e2ec35bc338f0a48ac">0.903368</td>
              <td id="table-cell-e0ee084bca52cbe6f5e8573858b2b7df">0.3711</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-08de5d77e7b2f7c3ab5375f0e5f55c3d">
              <td id="table-cell-06cc38b6d2a9a1b96c642ca6bfcc0564">R-squared</td>
              <td id="table-cell-d8860c6cf81387b2955eb15e9c10e5aa">0.184890</td>
              <td id="table-cell-e935a19bd600395467d45686e34ce78b" colspan="2">Mean dependent var</td>
              <td id="table-cell-91ff46657db7b6194a8bba00c965c793">0.069157</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-93706476a44dad5626a1cafb5173ff6e">
              <td id="table-cell-800b17b30d54eca28db939990b0eb82d">Adjusted R-squared</td>
              <td id="table-cell-c25fa65daecbf7ebe56a8686a7d3acec">0.112436</td>
              <td id="table-cell-8d6a098d1ae7b80f218686e8f6076dbc" colspan="2">S.D. dependent var</td>
              <td id="table-cell-13f66dea513d8fc074eeae27680ff1b5">0.051536</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-82ab545d1836e0ae5f59ec6a11505f67">
              <td id="table-cell-455770a9da5b423eef4247d090b6a05a">S.E. of regression</td>
              <td id="table-cell-7ab913d65c273321bcb508a2071d95be">0.048553</td>
              <td id="table-cell-7f691919d62e4993e4fa46aafc70d9ed" colspan="2">Akaike info criterion</td>
              <td id="table-cell-b655fa0abb89f458a7639eba4e88b05d">-3.117690</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-749ad800c67981406db75f65086f71b1">
              <td id="table-cell-1e7fb79ab8dcc082b8d26db3e1aac8b5">Sum squared resid</td>
              <td id="table-cell-bb78d2d7b34c9ca2d71841f08d13a87d">0.106082</td>
              <td id="table-cell-9ebb7a6cc69d0d9a77cb2d60ceaa9983" colspan="2">Schwarz criterion</td>
              <td id="table-cell-8da31d62e4ec0d9d83dd3da96a725bef">-2.926488</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-41fe340a4340e5febb788ad23b6a5cbc">
              <td id="table-cell-e83a82356aff970c6f0856fed41cea64">Log likelihood</td>
              <td id="table-cell-3e1b542c5b2848d2bd0ae35a8738dbef">82.94225</td>
              <td id="table-cell-52b9525506f6c661a88a9cd88e9988ec" colspan="2">Hannan-Quinn criter.</td>
              <td id="table-cell-79af11fd5663a8a30a901eba97dcc079">-3.044879</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-651fb62cc575f2d0e38f94b200891e2e">
              <td id="table-cell-9a2cf84bfcfe1fa6f0d0c8d61c976100">F-statistic</td>
              <td id="table-cell-87580725d21678fc796f6669c7c323a8">2.551821</td>
              <td id="table-cell-1bfe8e93ba2208ebed818e0f29a6300c" colspan="2">Durbin-Watson stat</td>
              <td id="table-cell-ddc0f846c26e0278e29a1a276dd1b836">1.225358</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-0158591d29fc8b7af68e18e5fb828555">
              <td id="table-cell-993c506d962e9cea1cef0ee8d44eabf4">Prob(F-statistic)</td>
              <td id="table-cell-697ed8c544948c01419fac0d5eecc7d9">0.051882</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
      <p id="_paragraph-31">Berdasarkan hasil tabel di atas maka persamaan regresi yang digunakan dalam penelitian ini adalah sebagai berikut :</p>
      <p id="_paragraph-32">Y = 𝛼+ 𝛽1𝑋1𝑖𝑡+𝛽2𝑋2𝑖𝑡+𝛽3𝑋3𝑖𝑡+ 𝛽4𝑋4𝑖𝑡</p>
      <p id="_paragraph-33">Manajemen laba = 0.101655 - 0.079882 - 1.492355 + 0.094224 + 0.000834</p>
      <p id="_paragraph-34">Menguji dengan metode <italic id="_italic-58">fixed effect</italic> dengan output <italic id="_italic-59">Eviews</italic>9 sebagai berikut :</p>
      <p id="_paragraph-35" />
      <table-wrap id="_table-figure-3">
        <label>Table 3</label>
        <caption>
          <title>Hasil <italic id="_italic-60">Fixed</italic><italic id="_italic-61"> Effect Model</italic></title>
          <p id="_paragraph-36" />
        </caption>
        <table id="_table-3">
          <tbody>
            <tr id="table-row-5812ca99284882650fc799363f3fef57">
              <td id="table-cell-9f4a31000db2769466f19b7cd15de26c">Variable</td>
              <td id="table-cell-286bfe93f2abf998d0027c0798dd0a3c">Coefficient</td>
              <td id="table-cell-f0b206ed5afc578dfc79ca5c30f64fac">Std. Error</td>
              <td id="table-cell-9e9b4fa6a8ef158f4b985fef7f627e6a">t-Statistic</td>
              <td id="table-cell-9bc2f997def75d9da012b636f9665fd3">Prob.</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-bcd1ffb3dcff17a2413cf0a976a3b3b6">
              <td id="table-cell-8059d8c5aaee5cbbbe1047930f4fd33e">C</td>
              <td id="table-cell-5b00d82accdad8beccd3ef109b714249">0.027488</td>
              <td id="table-cell-19e6d831e54a6b3f258e54caa7941b34">0.202327</td>
              <td id="table-cell-d2aa4fd3f056c66b959770c66fd3009b">0.135858</td>
              <td id="table-cell-3b2506de18d5f487ffbd6efa60c8d769">0.8927</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-f5e6504b625e87e82b3e8699a052aba2">
              <td id="table-cell-8dc4ebcd60cc08d314baf5666c702bdf">Tax_Planning</td>
              <td id="table-cell-fdb941407da3798730cd02342e7d0a47">-0.132652</td>
              <td id="table-cell-b6c4bb46385dd82fab30b8ca2b3c683f">0.287560</td>
              <td id="table-cell-5191925373fcf761235b547cc91195dc">-0.461301</td>
              <td id="table-cell-83e3433dcc8082d6341928aa793519c3">0.6474</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-9fb2ecb46eb8ffc558c60ad7041ee99a">
              <td id="table-cell-162e7c001851f1ec9fb2a52121cd9a39">Beban_Pajak_Tangguhan</td>
              <td id="table-cell-5ce9799d5a566ada26dd54f775ef737a">-0.672644</td>
              <td id="table-cell-7574416a40efd2d4058f01feeceb79e6">0.921259</td>
              <td id="table-cell-e5715cb75398e7dbde200df8c0e49e6f">-0.730135</td>
              <td id="table-cell-f3d338429d9d7f5b35f8d95482a85b31">0.4700</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-7507397b948efea25ba8d789fa8cd60a">
              <td id="table-cell-bc2153966bf1897cac3e322a7c75864c">Leverage</td>
              <td id="table-cell-a5158549bb46600b8595462b4229d6a7">0.211238</td>
              <td id="table-cell-3ec7aabcc493b242a288c17e34594bf6">0.151093</td>
              <td id="table-cell-28ffd2ec9cb18e2929013e1d4b56c467">1.398071</td>
              <td id="table-cell-6dce3ff516a9277c0f2ffa07fb539354">0.1706</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-d78da5ee39b0061faba4d61dcfd7fb80">
              <td id="table-cell-b7a4ff6e607e9714c2361ae9a8a00f86">Financial_Distress</td>
              <td id="table-cell-d7450d3c2f704cb14007a8c50048fd5c">0.006319</td>
              <td id="table-cell-7b03370a36c2b29a227ddaba401c6fda">0.003628</td>
              <td id="table-cell-e1409e5d8a5973c3f62791fdb999bf86">1.741966</td>
              <td id="table-cell-65eacf779dad27538273c13acba3b80c">0.0901</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-47c4adb1480964b93baeb480df4a4ebc">
              <td id="table-cell-09d46188472db9beb4a1e659163ea104" colspan="2">Effects Specification</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-af42f5b3542b46173b4411893f401dc0">
              <td id="table-cell-6c954e7cdf3a634d221495dc446b366f" colspan="4">Cross-section fixed (dummy variables)</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-92286299684f76e8fb4be60dfcb33e39">
              <td id="table-cell-1646efd15efe07e2813e5c3b11da7448">R-squared</td>
              <td id="table-cell-160a8c9965d37f6b67f14a021b5813c2">0.431008</td>
              <td id="table-cell-7ac6d0da097477120be9931f47de1425" colspan="2">Mean dependent var</td>
              <td id="table-cell-2bf12cb2eefcb8e5ef98e38e9500794e">0.069157</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-dd85f567b442ddce9402541c1b98be0e">
              <td id="table-cell-f696c21c91d401d9c5d096aac6b3d2fd">Adjusted R-squared</td>
              <td id="table-cell-faa163083179c3f2b38ec75fc53730a3">0.225539</td>
              <td id="table-cell-1f489d3da06286fa82ff32244adc85d5" colspan="2">S.D. dependent var</td>
              <td id="table-cell-5a7c55f6cf8030ade7caefa56edb5d17">0.051536</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-a604ff9ae00b86ca8a30e956e5b3676d">
              <td id="table-cell-e40543c211cd49642732362655d5028a">S.E. of regression</td>
              <td id="table-cell-2f85c5fe6ebb5a98ff427f505759842f">0.045354</td>
              <td id="table-cell-f2bbc83c61095bfc053272e7dead7066" colspan="2">Akaike info criterion</td>
              <td id="table-cell-655dd4025cd6f10334eaf12a99954928">-3.117147</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-c32b1ad87188737444861641f470ab37">
              <td id="table-cell-c5835e937c0c57a1f6177fcd2331a16a">Sum squared resid</td>
              <td id="table-cell-953d27d8c3f2100bebfc3a074b809929">0.074051</td>
              <td id="table-cell-da614ebeeb3dfc07b4f53a690f5bdc11" colspan="2">Schwarz criterion</td>
              <td id="table-cell-874564aae55bd764fc1bf92c3af14f81">-2.581781</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-81c8c9db2d8c6f8cacd797b218e7ae74">
              <td id="table-cell-c41f5ba672b939ca4c5212ed5282a9cc">Log likelihood</td>
              <td id="table-cell-49846217e1cb8b4e98ef7b3b4c2d7f07">91.92868</td>
              <td id="table-cell-6b496be1a291310601d06e48fc86a485" colspan="2">Hannan-Quinn criter.</td>
              <td id="table-cell-ebe3b1560d5b36a3670ec5c30c62475f">-2.913276</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-fecdb75954c34b8fb197eb8323367569">
              <td id="table-cell-6fb88f4ef017cd40dd422dc5584f15f3">F-statistic</td>
              <td id="table-cell-2a27d8310e472ae8c5d6eee91c70b3e9">2.097679</td>
              <td id="table-cell-115b183a660aea6c3e0ae186dda5c520" colspan="2">Durbin-Watson stat</td>
              <td id="table-cell-c312f5d61d2189f432c234ce06739b88">1.575387</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-c402562b67f08873922e15bf66af1bb6">
              <td id="table-cell-b9146878e7b1fc0d381866eee003b962">Prob(F-statistic)</td>
              <td id="table-cell-bde4a1746c1e591656e24c8db249181e">0.039769</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
      <p id="_paragraph-37">Berdasarkan hasil tabel di atas maka persamaan regresi yang digunakan dalam penelitian ini adalah sebagai berikut :</p>
      <p id="_paragraph-38">Y = 𝛼+ 𝛽1𝑋1𝑖𝑡+𝛽2𝑋2𝑖𝑡+𝛽3𝑋3𝑖𝑡+ 𝛽4𝑋4𝑖𝑡</p>
      <p id="_paragraph-39">Manajemen laba = 0.027488 - 0.132652 - 0.672644 + 0.211238 + 0.006319</p>
      <p id="_paragraph-40">Output <italic id="_italic-62">Eviews</italic>9 untuk hasil <italic id="_italic-63">random effect model</italic> dalam penelitian ini adalah sebagai berikut :</p>
      <p id="_paragraph-41" />
      <table-wrap id="_table-figure-4">
        <label>Table 4</label>
        <caption>
          <title>Hasil <italic id="_italic-64">Random</italic><italic id="_italic-65"> Effect Model</italic></title>
          <p id="_paragraph-42" />
        </caption>
        <table id="_table-4">
          <tbody>
            <tr id="table-row-3a09471c29dab4bf6dcf2ebd8cd98052">
              <td id="table-cell-6e5822ba5e8025c66cb3d18f4ae7185d">Variable</td>
              <td id="table-cell-9df4c28f82ca13048077f259b82f847b">Coefficient</td>
              <td id="table-cell-6d0f6ce1e6a664467676d809e85fb69a">Std. Error</td>
              <td id="table-cell-24d8a47e250e9ca0598b1bf49ba18985">t-Statistic</td>
              <td id="table-cell-85854a85ef031c781b7824d3d1988f77">Prob.</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-7e24303b6c89dab6ea15f8134a4ef8c5">
              <td id="table-cell-c08e2b1058a9f67ffe00d7f211408ecf">C</td>
              <td id="table-cell-2ea812a6d7bdcb4c4d10fe98f628279b">0.075026</td>
              <td id="table-cell-6c8132920273ea98eae932fc13d0a3d2">0.192239</td>
              <td id="table-cell-b5ce6e37b3dcd1eed365910340c4b086">0.390274</td>
              <td id="table-cell-dff67da712d5bd36c6897f3d60577560">0.6982</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-47d3cd147574a38d11775c50ec4be3c5">
              <td id="table-cell-ad92d015b86ef8cf1f46d875232c6232">Tax_Planning</td>
              <td id="table-cell-86abefc7d6f8a9cbf95b38a7f4dd24d9">-0.052280</td>
              <td id="table-cell-581fa92c61f43f7ef72c594b76070b00">0.257550</td>
              <td id="table-cell-9a87fc0afa89f4db597f5400006d1100">-0.202991</td>
              <td id="table-cell-29226452bfcaa88bba6dd70511cc9c62">0.8401</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-a28db2d72adea64f7cb6556d2a4d30ed">
              <td id="table-cell-d1040e1b1eabf9b01208351426fb2292">Beban_Pajak_Tangguhan</td>
              <td id="table-cell-6343d3f41fef758240fec8c254f87572">-1.330930</td>
              <td id="table-cell-0d3474ce973bdec2fd4e95380bee64a8">0.622651</td>
              <td id="table-cell-98796ef70b85fb1e8110f6fc99657b83">-2.137520</td>
              <td id="table-cell-78da903c97d964ce9ea2b6ec7e58921a">0.0380</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-23126846662757b152457daeb803fca0">
              <td id="table-cell-5919611a08314bfbe3b25606b77f5d5e">Leverage</td>
              <td id="table-cell-3ae2c7035a6fb4fe5f5671bb51020444">0.095770</td>
              <td id="table-cell-32dd6aa0c0e72c1e51078babb1cbf2cb">0.056236</td>
              <td id="table-cell-960070475b8866679998e98d9783f0f2">1.703005</td>
              <td id="table-cell-e2110819bd0fce39e5c90481a93de447">0.0955</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-9980cd7130a4bba8aa8d3567ed35341e">
              <td id="table-cell-e121e9ae44a50def4329897257074039">Financial_Distress</td>
              <td id="table-cell-872d6f8bfae05da2e894d1b8818c3e99">0.001165</td>
              <td id="table-cell-120db07706e6ce5e271a1dc2edf50617">0.001254</td>
              <td id="table-cell-55e347cd1b7c08dea69e4a13310777a4">0.929217</td>
              <td id="table-cell-e595ffcbe8711ac8261b9fe8f5c1f79d">0.3577</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-9b84ab51a79c25f120e481cb3161988b">
              <td id="table-cell-e201aa94c32e48202b6f50f6e27a2dc8" colspan="2">Effects Specification</td>
              <td id="table-cell-630fc47d80c53fe04268d69ce9bf309e">S.D.</td>
              <td id="table-cell-1dcb5d4889fe69c71c387e92023cfa84">Rho</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-a6f5dee338f98593d8bf8ee1acae6dc8">
              <td id="table-cell-27cc70421a42a655085461e8c98474fd" colspan="3">Cross-section random</td>
              <td id="table-cell-4bd08b4fe59d82a364b6ed21be31bf22">0.023774</td>
              <td id="table-cell-547aafb0bd25692c93d76f654f85142e">0.2156</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-0cf7a1b5d7cb14e65480d52b616c9f8e">
              <td id="table-cell-7a40a457d45fe21006d639892f7cf128" colspan="3">Idiosyncratic random</td>
              <td id="table-cell-38738b13018499bcb8a6c6c692480bec">0.045354</td>
              <td id="table-cell-793d37c80dd326f4a403dcf33afd357c">0.7844</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-dbe34e516471ba8bb06800efa9127a93">
              <td id="table-cell-20518309508486f97184bdf4eec3de9f" colspan="2">Weighted Statistics</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-8fa2ca4646673e96352fea2d945b3d3c">
              <td id="table-cell-d9efc91d1b0f78eb6f64d3f224d4b423">R-squared</td>
              <td id="table-cell-5c5fb33af914b47c92885c70bea14c82">0.126664</td>
              <td id="table-cell-0d76ccbb6c1c40425c87a8d6f9f7285b" colspan="2">Mean dependent var</td>
              <td id="table-cell-547be0fbb92360ed557eaa693eb98e60">0.044885</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-aaba074c5a0729e23e652e7f44dcc3e7">
              <td id="table-cell-b2fed8b460ad7b04ae609cb2044ae798">Adjusted R-squared</td>
              <td id="table-cell-a8f8cc98c3bc8fcae12ad0213561c234">0.049034</td>
              <td id="table-cell-7f4889682fb4ae9d7621b355c49e4195" colspan="2">S.D. dependent var</td>
              <td id="table-cell-f714e68dd473c2f14872071bcc425bb0">0.046058</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-239712d65460a433d75cd1dc899c31af">
              <td id="table-cell-f9a12fe51c49de3b685517ecca636aa8">S.E. of regression</td>
              <td id="table-cell-e399ee0ff5475994e45b4d403ba4516e">0.044914</td>
              <td id="table-cell-730d517b330b61199319f7dd4abb7ae1" colspan="2">Sum squared resid</td>
              <td id="table-cell-2b8fe166fefc6c8043b34f541c7a861e">0.090778</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-4a36f915c144e3f4040e0062299a1dea">
              <td id="table-cell-ed867cf9b10681537aa8b0b6f697b137">F-statistic</td>
              <td id="table-cell-c789de71b78824466b6b398a083b1357">1.631633</td>
              <td id="table-cell-8b64447a52b854f679fbb4e26bf4f2c0" colspan="2">Durbin-Watson stat</td>
              <td id="table-cell-a89cf6b65fa554899e6c8110959c57ba">1.393745</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-680fc8bc1f3feac8477d163f4cd5eecb">
              <td id="table-cell-39e59ac8730644ddf97b94e3d385fdda">Prob(F-statistic)</td>
              <td id="table-cell-c0e8c4e4b07f7e36d4f45145447e2dbf">0.182826</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-6c6a2f48821e5331e8b1645e4e94f8f0">
              <td id="table-cell-a0c0eecef8cf5dcfc6ded3b0c7431c02" colspan="2">Unweighted Statistics</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-b99f453bb8b155c7f2e39a10143c8539">
              <td id="table-cell-1afd7c758bc81e9ce691fd5970542c33">R-squared</td>
              <td id="table-cell-d5454668c58a7ec22d0131e6d44baec7">0.179963</td>
              <td id="table-cell-4f958bfe11e9adb73b136f0397ce2713" colspan="2">Mean dependent var</td>
              <td id="table-cell-2f83368d823c456eb4e01c34f1f9d3d7">0.069157</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-17fc8a460997e7cedbc0355de08ece79">
              <td id="table-cell-364bac33c5821f1d1ed870d80b5ef820">Sum squared resid</td>
              <td id="table-cell-3701ae62e63034074c1ebf0491c70298">0.106723</td>
              <td id="table-cell-a75e59d89a3e5a3d1861224dec3fdc96" colspan="2">Durbin-Watson stat</td>
              <td id="table-cell-9d19364209a73605f8c7f581b7953de6">1.185506</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
      <p id="_paragraph-43">Berdasarkan hasil tabel di atas maka persamaan regresi yang digunakan dalam penelitian ini adalah sebagai berikut :</p>
      <p id="_paragraph-44">Y = 𝛼+ 𝛽1𝑋1𝑖𝑡+𝛽2𝑋2𝑖𝑡+𝛽3𝑋3𝑖𝑡+ 𝛽4𝑋4𝑖𝑡</p>
      <p id="_paragraph-45">Manajemen laba = 0.075026 - 0.052280 - 1.330930 + 0.095770 + 0.001165</p>
      <p id="_paragraph-46">Pengujian ini dilakukan untuk menentukan pendekatan yang lebih baik antara <italic id="_italic-66">common effect </italic>dan <italic id="_italic-67">fixed effect. </italic>Dalam pengujian ini akan melihat dan membandingkan antara nilai signifikansi dari F test dengan <italic id="_italic-68">level of significant </italic>(0,05)<italic id="_italic-69">. </italic></p>
      <p id="_paragraph-47" />
      <table-wrap id="_table-figure-5">
        <label>Table 5</label>
        <caption>
          <title>Hasil Uji Chow</title>
          <p id="_paragraph-48" />
        </caption>
        <table id="_table-5">
          <tbody>
            <tr id="table-row-d6e9aa15fd0f59307276a66d24112c56">
              <td id="table-cell-bd92691d22e14af04aca949266228536" colspan="2">Effects Test</td>
              <td id="table-cell-5a2f7df8f858d9b3f0f0696fd3c2e8d6">Statistic</td>
              <td id="table-cell-7e59ffe8f9cb306abbe5fa340bb485c5">d.f.</td>
              <td id="table-cell-cc999b91c549897dcb11de5cb8c46cf2">Prob.</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-e3d99b960e0f66e79b548e2edf436dc6">
              <td id="table-cell-dc613251feabb180b463860419b07360" colspan="2">Cross-section F</td>
              <td id="table-cell-f261c8f580da013c321b5607a74b5ff6">1.730206</td>
              <td id="table-cell-3dabfecbacc0d0644b3b2b26e8f5b8c3">(9,36)</td>
              <td id="table-cell-ab06f20c201bef819c907ceee94da761">0.1177</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-394bb4cb2ee672f4a7c85ac1a4eaf9fa">
              <td id="table-cell-339b1da8012918ae2dd481a7d4c7f0e4" colspan="2">Cross-section Chi-square</td>
              <td id="table-cell-ddd21a9d239157c21d481bcec0e6d341">17.972858</td>
              <td id="table-cell-b3e55c359160e6e777afd0bc68c17328">9</td>
              <td id="table-cell-9c81937dbc377051a5fcf07ab58183c9">0.0355</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
      <p id="_paragraph-49">Berdasarkan dari hasil uji chow pada tabel diatas menunjukkan bahwa nilai probabilitas <italic id="_italic-70">cross section </italic>F adalah 0,1177 &gt; <italic id="_italic-71">level of significant </italic>(0,05), maka Ho diterima yang artinya model yang paling tepat digunakan adalah <italic id="_italic-72">common effect model</italic> sehingga untuk uji model selanjutnya uji <italic id="_italic-73">hausman test</italic> tidak perlu dilakukan karena uji <italic id="_italic-74">hausman test </italic>untuk membandingkan <italic id="_italic-75">fixed effect model </italic>dengan <italic id="_italic-76">random effect model. </italic></p>
      <list list-type="bullet" id="list-200dd277a2f31a89644002ad6039a704">
        <list-item>
          <p>Model Estimasi Regresi Data Panel</p>
          <list list-type="bullet">
            <list-item>
              <p><italic id="_italic-77">Common Effect Model </italic>(<italic id="_italic-78">Pooling Least Square</italic>)</p>
            </list-item>
            <list-item>
              <p>
                <italic id="_italic-79">Fixed </italic>
                <italic id="_italic-80">Effect Model</italic>
              </p>
            </list-item>
            <list-item>
              <p>
                <italic id="_italic-81">Random Effect Model</italic>
              </p>
            </list-item>
          </list>
        </list-item>
        <list-item>
          <p>Pengujian Model Regresi Data Panel</p>
          <list list-type="bullet">
            <list-item>
              <p>Uji Chow</p>
            </list-item>
            <list-item>
              <p>Uji <italic id="_italic-82">Langrange Multiplier </italic>/ (LM) <italic id="_italic-83">Test</italic></p>
            </list-item>
          </list>
        </list-item>
      </list>
      <p id="_paragraph-50">Model pengujian ini dilakukan untuk memilih model estimasi atau menentukan yang lebih baik antara <italic id="_italic-84">Common Effect </italic>(<italic id="_italic-85">Pooled Least Square</italic>) atau <italic id="_italic-86">Random Effect. </italic></p>
      <p id="_paragraph-51" />
      <table-wrap id="_table-figure-6">
        <label>Table 6</label>
        <caption>
          <title>Hasil Uji <italic id="_italic-87">Langrange Multiplier </italic>/ (LM) <italic id="_italic-88">Test</italic></title>
          <p id="_paragraph-52" />
        </caption>
        <table id="_table-6">
          <tbody>
            <tr id="table-row-e7922ceed60a71d7cbcd386608b80605">
              <td id="table-cell-c2a1bc2f406bf8cfb02328147ab7d03a" colspan="3">Test Hypothesis</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-27db354f9d84aa075605f39521559049">
              <td id="table-cell-22b318ee182d141f5b29969e96df514b">Cross-section</td>
              <td id="table-cell-9b7c5b137775a534aec3e07a9ffe2b20">Time</td>
              <td id="table-cell-c42a4706b985a7eaecdcc468548e382e">Both</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-958ece01d7fb1d2602484a15a3d45b10">
              <td id="table-cell-4c49f9daabd17883670803e45cf5610f">Breusch-Pagan</td>
              <td id="table-cell-4aa6d001b5a5046fb985176e08750866">0.299967</td>
              <td id="table-cell-91d40efea91cc5d0ef3585d14d14975d">0.712184</td>
              <td id="table-cell-5515312ce6d24af25206bba4fc6c7fb1">1.012151</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-440cba70da9ca10ce8c86031e2ac2630">
              <td id="table-cell-4662bd4c7404ebd7e3235ea3c476d489">(0.5839)</td>
              <td id="table-cell-077b6f594bc5658d6508ea3bace756c8">(0.3987)</td>
              <td id="table-cell-be16236c92bb74e0bc2248528617e7af">(0.3144)</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-0b59013ce27d284ae4b34e0038c19c1c">
              <td id="table-cell-2bb7cac972b4ad6e63973e01b12b29f2">Honda</td>
              <td id="table-cell-c0d184b533dc51cd1741ce489376f4c8">0.547693</td>
              <td id="table-cell-95ad18af047064e38225fe667d039039">-0.843910</td>
              <td id="table-cell-8736813fb26bccdc00059529bd8d4b00">-0.209457</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-efa7b5aeffe3708a2da49d9417c15885">
              <td id="table-cell-561da966f149a6ed3dbea1537ecec1e8">(0.2920)</td>
              <td id="table-cell-9dda43c911208b1180524333dde3ee11">(0.8006)</td>
              <td id="table-cell-d1bb474ed7861dae59c376bb5f3c2a94">(0.5830)</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-8ccb1689db39fa8c14d457e2f17f7450">
              <td id="table-cell-822e213970ca7b9836daf4d948f3d9e3">King-Wu</td>
              <td id="table-cell-f2e1916ea95c13eae8af7f5333a5e765">0.547693</td>
              <td id="table-cell-511011141cf98e4598f39e5199935b87">-0.843910</td>
              <td id="table-cell-818a457698363d124f7cdae38629173c">-0.398370</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-e6f2af1e08d0b944ac02cb9789242abf">
              <td id="table-cell-a5e1a20aeb0438ff6d7ef494256ab642">(0.2920)</td>
              <td id="table-cell-811b158251bd3e6e9e086c9166db0a5a">(0.8006)</td>
              <td id="table-cell-a49e6d0ccf01783fbf4276329fc3c4f9">(0.6548)</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-7d5b320efe6ac855d4db57cb571d31c8">
              <td id="table-cell-37f997282c701a57c19f8ef15d60f4f0">Standardized Honda</td>
              <td id="table-cell-3db33c27949159a3df22b91d27823ba6">1.516137</td>
              <td id="table-cell-036997f15c810cc97b868c32630611fb">-0.600730</td>
              <td id="table-cell-d06e8abb4ea1ca967fd87543f8822f46">-2.892043</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-5a50e72c0eb568ba30f7c0ea611b6ec5">
              <td id="table-cell-006a27b6871eed91a0c05869d19c8b47">(0.0647)</td>
              <td id="table-cell-889d064fbe2aea15dd3e1001b2dde633">(0.7260)</td>
              <td id="table-cell-80cd07c34f238c4fa2f55e74bbba527a">(0.9981)</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-8c9a8954e21988c50abab7b7d8050050">
              <td id="table-cell-6ba5631644fd2a7116abb5b6352c86d2">Standardized King-Wu</td>
              <td id="table-cell-12d598bfe70213e7b71a34e75ab28f10">1.516137</td>
              <td id="table-cell-8fd892ebc17207d736c1e928c3ea1cd8">-0.600730</td>
              <td id="table-cell-6807a287685528ad15dbdf8bd27e839a">-2.952039</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-2bf854e1066b320f36134dbe37153fae">
              <td id="table-cell-7fd562155e450421fe43edc18b9268af">(0.0647)</td>
              <td id="table-cell-a5ff28fad52aba268778afe3bba2faf2">(0.7260)</td>
              <td id="table-cell-3607ca9b0a387b291225fe41342ce422">(0.9984)</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-1960316a5bf8f2cf37e9a9f384336efc">
              <td id="table-cell-84ada93a66236662ed2d5897241c7edf">Gourieroux, et al.*</td>
              <td id="table-cell-9397abf4a2ceef35a26764ebe72a555d">--</td>
              <td id="table-cell-e0aff4cb633088749f24cab89397f073">--</td>
              <td id="table-cell-958445779cf0b5212cce3f5d6ed8b189">0.299967</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-190205af83646052402112dee8594ea4">
              <td id="table-cell-15932c5c1a21ba1750b90c872e9a083c">(0.5071)</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
      <p id="_paragraph-53">Berdasarkan dari hasil Uji <italic id="_italic-89">Langrange Multiplier</italic> pada tabel diatas menunjukkan bahwa nilai pada Breusch-Pagan adalah 0,5939 &gt; <italic id="_italic-90">level of significant </italic>(0,05), maka Ho diterima yang artinya model yang paling tepat digunakan adalah <italic id="_italic-91">common effect model.</italic></p>
      <p id="paragraph-52e75c180ed036a8945222067d6eea95">Uji Normalitas</p>
      <p id="_paragraph-54">Uji normalitas bertujuan untuk menguji apakah dalam model regresi, variabel independen dan variabel dependen memiliki distribusi normal atau tidak.</p>
      <p id="_paragraph-55">Gambar 1. Hasil Uji Normalitas</p>
      <p id="_paragraph-56">Berdasarkan hasil diatas menunjukkan bahwa nilai probability sebesar 0,783090, maka dapat disimpulkan bahwa dalam penelitian ini memiliki data berdistribusi normal karena nilai signifikan <italic id="_italic-92">p-value</italic> &gt; 0,05.</p>
      <p id="paragraph-c3333a1fed3063b19c155c70d4ee0643">Uji Multikolinieritas</p>
      <p id="_paragraph-57">Uji multikolinieritas dilakukan untuk menguji apakah dalam model regresi ditemukan adanya korelasi antar variabel independen.</p>
      <p id="_paragraph-58" />
      <table-wrap id="_table-figure-7">
        <label>Table 7</label>
        <caption>
          <title>Hasil Uji Multikolinieritas</title>
          <p id="_paragraph-59" />
        </caption>
        <table id="_table-7">
          <tbody>
            <tr id="table-row-6714c2b46dd8d3ce16d685e4087be7fc">
              <td id="table-cell-9025ccbcfc59a173acc0609d8b02def8">Coefficient</td>
              <td id="table-cell-67fd892b15b9e5f36e79e3fcd5a8ab0f">Uncentered</td>
              <td id="table-cell-362a6400f2501eb60dc24215f5d885cf">Centered</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-95b7a7326b2fe8bc17b4f023ef0b7b5f">
              <td id="table-cell-31dc22fc8b7e1e718f9906cc3ce6c9de">Variable</td>
              <td id="table-cell-5a25fd247e6cc76e54f763c48db0ed62">Variance</td>
              <td id="table-cell-09b66c96e7fe48f0a7866ffdcb6628f3">VIF</td>
              <td id="table-cell-0ad480477d361f8022502730747c5d95">VIF</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-631b3244fdb58252a6d1214cdb447b45">
              <td id="table-cell-2d71d143f5a5e92ca00233937a3bc417">Tax_Planning</td>
              <td id="table-cell-553d0eb0bfc31c45e47759826113c061">0.069468</td>
              <td id="table-cell-632b43e6ad42db49387b4b8bddeacf84">816.9758</td>
              <td id="table-cell-c319eb9a3f696c8170501e63f71c4461">1.200173</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-6c8945e1fddf4370ac447f0be15d32f9">
              <td id="table-cell-5fb4f3b227367a2130fd4c489bfba03b">Beban_Pajak_Tangguhan</td>
              <td id="table-cell-e9c5fe04fad45ff4c145c5aa805ea139">0.269142</td>
              <td id="table-cell-390af68b06f41a0cf3defedf9b8b8476">2.199334</td>
              <td id="table-cell-b6e4e3d2be0a3ab7b9356fb99a5b1371">1.337300</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-677f373a1219db94f8afb403b70b3695">
              <td id="table-cell-92dc866db8840263120c54b884d942a6">Leverage</td>
              <td id="table-cell-d10e943d98dac61faaef1e3155640bfd">0.001851</td>
              <td id="table-cell-e91eb865e48b1d1c02c58929f890298d">7.239112</td>
              <td id="table-cell-8d68238e86d4e992d1e423ff358f1986">1.363375</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-ddf1a4f222a84967c3f632acb224590f">
              <td id="table-cell-a956b2904b6a0f68420b39222973c104">Financial_Distress</td>
              <td id="table-cell-4ed3097cda1f94605444d9348c81dfb1">8.52E-07</td>
              <td id="table-cell-b8e89469442dd472585a08a725e6a303">3.165853</td>
              <td id="table-cell-3e62223424f4b76a95d6bb1b2ee64dbb">1.139686</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-02b24676581daebbf328dc04ed115751">
              <td id="table-cell-1e0cafa268b24bd2afcda32c775398a9">C</td>
              <td id="table-cell-727c363a6ae808041bc685f4fefe3f34">0.038892</td>
              <td id="table-cell-cc39ff9dfe7f9d248a6038f70802a17c">824.8927</td>
              <td id="table-cell-1b690ba338ee31b29823d6a67474a5ae">NA</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
      <p id="_paragraph-60">Berdasarkan hasil tabel diatas menunjukkan bahwa nilai pada <italic id="_italic-93">Centered</italic> VIF untuk variabel <italic id="_italic-94">tax planning</italic> sebesar 1.20, beban pajak tangguhan 1.33, <italic id="_italic-95">leverage </italic>sebesar 1.36, <italic id="_italic-96">financial distress </italic>sebesar 1.13, dapat dilihat dari setiap variabel menunjukkan nilai VIF &lt; 10, maka dapat disimpulkan bahwa model regresi bebas dari multikolinieritas sehingga hasil uji signifikan koefisien dengan uji t menjadi valid.</p>
      <p id="paragraph-28ca7e78d0d78414fa16864b7f2f0360">Uji Heteroskedastisitas</p>
      <p id="_paragraph-61">Uji heteroskedastistas bertujuan untuk mengetahui apakah dalam model regresi terjadi ketidaksamaan varian dari residual satu pengamatan ke pengamatan lain.</p>
      <p id="_paragraph-62" />
      <table-wrap id="_table-figure-8">
        <label>Table 8</label>
        <caption>
          <title>Hasil Uji Heteroskedastisitas</title>
          <p id="_paragraph-63" />
        </caption>
        <table id="_table-8">
          <tbody>
            <tr id="table-row-04aa9e14cacc79f28a350aeedbb50026">
              <td id="table-cell-4cda15f172a7ac93e858486c07a65a77">F-statistic</td>
              <td id="table-cell-7a903f02a44f7fe48d2c4cea592b96b7">1.093909</td>
              <td id="table-cell-e75361dd065f94d5542fee0e68a943be">Prob. F(4,45)</td>
              <td id="table-cell-3a06aa478e3ae548efa75535d746f16a" colspan="3">0.3711</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-ac77091dbe821c6ed4fc27d3c72ece92">
              <td id="table-cell-96d2ff48158527a67524afa64f6e5224">Obs*R-squared</td>
              <td id="table-cell-ac1feeaff43541c710933ceb6eeec654">4.430966</td>
              <td id="table-cell-0068c7eb4fa2d00b11252a61b97d5082">Prob. Chi-Square(4)</td>
              <td id="table-cell-02799fb511c835529bacef9e0b1af2e4" colspan="3">0.3508</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-0a5ab92bcdc6367afbabfebb14266996">
              <td id="table-cell-30edd8364d252d01318fca5934f980c5">Scaled explained SS</td>
              <td id="table-cell-24093299c94ef5f01e49dba2a5fd343a">5.556964</td>
              <td id="table-cell-c8aae724daaf31c7d83473765ed23784">Prob. Chi-Square(4)</td>
              <td id="table-cell-aa9eb86e2a7c5b99752213eecd141d16" colspan="3">0.2348</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
      <p id="_paragraph-64">Berdasarkan hasil tabel diatas untuk uji heteroskedastisitas menunjukkan bahwa <italic id="_italic-97">probability chi-square </italic>sebesar 0,3508 &gt; 0.05, maka dapat disimpulkan bahwa tidak terjadi heteroskedastisitas dalam penelitian ini.</p>
      <p id="paragraph-0d8bec79e03b058885d563e3d811d761">Uji Autokorelasi</p>
      <p id="_paragraph-65">Untuk mengetahui terjadi atau tidak autokorelasi dilakukan dengan membandingkan nilai statistik hitung Durbin-Watson pada perhitungan regresi dengan statistik tabel Durbin-Watson pada tabel.</p>
      <p id="_paragraph-66" />
      <table-wrap id="_table-figure-9">
        <label>Table 9</label>
        <caption>
          <title>Hasil Uji Autokorelasi</title>
          <p id="_paragraph-67" />
        </caption>
        <table id="_table-9">
          <tbody>
            <tr id="table-row-4f20658fc555f9ded51e67ce9dee9c1c">
              <td id="table-cell-d10663de4294082641365e00460c3f96">R-squared</td>
              <td id="table-cell-00c4ad51e85cefe03ba711a24bc380b5">0.135008</td>
              <td id="table-cell-89a249f4060f1b97756e2e11d9371dc7">Mean dependent var</td>
              <td id="table-cell-0e20c835635e558e6327bd3dd8f9382c" colspan="3">-6.11E-18</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-5692f65deebd21f2c7e4ef7805ba93d8">
              <td id="table-cell-7979800c0e3e3d1e2595271cb1a33c96">Adjusted R-squared</td>
              <td id="table-cell-05e2a1e94bf620fede27b8fc8df4ef39">-0.033771</td>
              <td id="table-cell-26d53b0debbf53303a0e71e9aa536b59">S.D. dependent var</td>
              <td id="table-cell-88b68cee0cfcbb986e18cc3b5f5725d7" colspan="3">0.046529</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-a049a5d1a43e730924b51f352bdba7d3">
              <td id="table-cell-1b915a918f1605e2fb26d66b4906bd1d">S.E. of regression</td>
              <td id="table-cell-473c5908649ac1157e2edd66c2c8dd32">0.047308</td>
              <td id="table-cell-3cafe55c3a6d7a629aa75201b4178c12">Akaike info criterion</td>
              <td id="table-cell-62dfc34fb72bec313a7f0c01fb70e634" colspan="3">-3.102725</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-6ae91020ae70bdc30d58be0b3620400e">
              <td id="table-cell-21de69b2d822fa03ebb4739edc2457df">Sum squared resid</td>
              <td id="table-cell-96d611bdeb6349efb490ce232ac9fc8a">0.091760</td>
              <td id="table-cell-42822732c90c55c537764214e3bbc9d0">Schwarz criterion</td>
              <td id="table-cell-44e142a9f5e64533cbb61438f6eafe07" colspan="3">-2.758561</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-ee5881bf32b6a340c244e487b17181b7">
              <td id="table-cell-b9b5385518f43b82b96c130f6b5e1936">Log likelihood</td>
              <td id="table-cell-66ea65f9fa30ab08f0c4f90edfdba27b">86.56812</td>
              <td id="table-cell-c52a19340fc3d7355e745f3ea0985d2e">Hannan-Quinn criter.</td>
              <td id="table-cell-4f4e115f98e2166445305d92b1ead3cd" colspan="3">-2.971665</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-1dcd01974de90e80d7e50ba039542a64">
              <td id="table-cell-71af025d35ce75434fb0fc0352ddeef6">F-statistic</td>
              <td id="table-cell-d706a9aa46a13bcc3be14fc14f4af3b6">0.799910</td>
              <td id="table-cell-2f7db62439d51bf79f0f7906a2322d17">Durbin-Watson stat</td>
              <td id="table-cell-55c7278463482e7c0b882404e55341d8" colspan="3">1.977148</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-b8b380bb64e888e0db3cde7689f30b35">
              <td id="table-cell-3b2f957b102b60aaeff7b85efedb87b8">Prob(F-statistic)</td>
              <td id="table-cell-a59591d69d60726e17e652f0a06a39d9">0.606080</td>
              <td id="table-cell-64df1b4f979603788586f8468b9172a3" colspan="2" />
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
      <p id="_paragraph-68">Berdasarkan hasil tabel diatas menunjukkan bahwa nilai durbin watson sebesar 1.977148. Dengan kriteria dU &lt; d &lt; 4 -dU, yaitu nilai dU sebesar 1.7214 dan 4-dU sebesar 2.2786 sehingga 1.7214 &lt; 1.977148 &lt; 2.2786. Maka dapat disimpulkan bahwa dalam penelitian ini tidak terjadi autokorelasi.</p>
      <p id="_paragraph-69">Output <italic id="_italic-98">Eviews</italic>9 untuk uji T dalam penelitian ini adalah sebagai berikut :</p>
      <p id="_paragraph-70" />
      <table-wrap id="_table-figure-10">
        <label>Table 10</label>
        <caption>
          <title>Hasil Uji T</title>
          <p id="_paragraph-71" />
        </caption>
        <table id="_table-10">
          <tbody>
            <tr id="table-row-54eb634bba9a0d092e8d974d809b8c19">
              <td id="table-cell-0581cf8b9954d876475e16b40585f0b8">Variable</td>
              <td id="table-cell-54659c53749ee82873f13bd7ea5a48a1">Coefficient</td>
              <td id="table-cell-e1c55bf1241c248b99eebf1da33c0701">Std. Error</td>
              <td id="table-cell-5138bb1e0cf7c8969fce188c7e22e09e">t-Statistic</td>
              <td id="table-cell-0c341a14d80ee93d2c2bd9d4669dc852">Prob.</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-69a39412d95066ca02736b0308d936dd">
              <td id="table-cell-df76809f557b59b2e1608b80c4bea4bc">C</td>
              <td id="table-cell-dd9ed679ea2fa7866f300d9fb329335c">0.101655</td>
              <td id="table-cell-ec57e5ae73993352e797ad55f06b7a9d">0.197210</td>
              <td id="table-cell-433c8f392ce7547c901378da9629f5b6">0.515469</td>
              <td id="table-cell-7f591b242c3bd8cf5caf2f06311de1a5">0.6087</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-7cf616cb4dde6410ffe70a5dc17596d8">
              <td id="table-cell-1756498533f8b73eccd737e0e97b08c4">Tax_Planning</td>
              <td id="table-cell-6b737a447c7065617689deed7b4664bd">-0.079882</td>
              <td id="table-cell-a1ed03dc6c3c9f7f1c6c24286827c078">0.263567</td>
              <td id="table-cell-a176200ad16f630149bcb2f87f845642">-0.303079</td>
              <td id="table-cell-92ba639df2af557fa27eece68aac70ed">0.7632</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-e542a04c1ba531332c45b7746779c0ff">
              <td id="table-cell-50a3e3dc20e473b2f4b2f4f7e0a2d1e8">Beban_Pajak_Tangguhan</td>
              <td id="table-cell-5884bc93fc53f782214d6b3bc855f4d5">-1.492355</td>
              <td id="table-cell-735ad7c054f22224232067588d7a01c8">0.518789</td>
              <td id="table-cell-e70a740b0fb520b42f98a71ec8368c70">-2.876614</td>
              <td id="table-cell-a571a6bbb72cbb5685064d68d70bd6d0">0.0061</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-56c0c482186afc2c1b07fb78bf90bde5">
              <td id="table-cell-938f6538e11d9bbabf79da057545a9d9">Leverage</td>
              <td id="table-cell-ddec2ec709731e00fe6292795fcca9ee">0.094224</td>
              <td id="table-cell-27ed4fc6950b7bac4d01626435e4e357">0.043026</td>
              <td id="table-cell-197f8c8df3bb7f757e3cd534d059f00a">2.189937</td>
              <td id="table-cell-8f028798cc00fe6c8e0ba05a2b43a933">0.0338</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-9a8cf4130d1ffef6ff9e174f769b647a">
              <td id="table-cell-b7f6279c9fcd42255b556a7447436a5a">Financial_Distress</td>
              <td id="table-cell-32d7271600c4904029c37787de5bc362">0.000834</td>
              <td id="table-cell-1775b6a03f51639a307dffbb17fffc3f">0.000923</td>
              <td id="table-cell-851952d9d58bbfdbf8143e70ffebde9c">0.903368</td>
              <td id="table-cell-6372309e8e8e63738b4e4955c18ffa5d">0.3711</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
      <p id="_paragraph-72">Berdasarkan hasil uji t <italic id="_italic-99">common effect </italic>pada tabel di atas menunjukkan bahwa :</p>
      <p id="paragraph-4da8f68e5ed55414153e8f0e521757d0">Pengaruh <italic id="_italic-104">Tax Planning</italic> Terhadap Manajemen Laba</p>
      <p id="_paragraph-73">Hasil pengujian analisis regresi data panel menunjukkan hasil T hitung untuk variabel <italic id="_italic-100">tax planning</italic> adalah sebesar -0.303079, sedangkan nilai T tabel dengan α = 5% : 2 = 2.5% dan df = (n-k) = 45, dimana nilai t-tabel adalah sebesar 2.014103 yang berarti bahwa nilai –T hitung &gt; -T tabel (-0.303079 &gt; -2.014103). Kemudian jika dilihat dari nilai probability yang sebesar 0.7632 &gt; 0,05. Maka dapat diartikan bahwa <italic id="_italic-101">tax planning</italic> tidak berpengaruh terhadap manajemen laba.</p>
      <p id="paragraph-e71a77fc1b05c398d6d55d02172fbb1c">Pengaruh Beban Pajak Tangguhan Terhadap Manajemen Laba</p>
      <p id="_paragraph-74">Hasil pengujian analisis regresi data panel menunjukkan hasil T hitung untuk variabel beban pajak tangguhan adalah sebesar -2.876614 dengan nilai T tabel 2.014103, yang berarti bahwa nilai –T hitung &lt; -T tabel (-2.876614 &lt; -2.014103). Kemudian jika dilihat dari nilai probability 0.0061 &lt; 0.05. Maka dapat artikan bahwa beban pajak tangguhan berpengaruh negatif terhadap manajemen laba.</p>
      <p id="paragraph-79179538943b772d55e7994af9a8abe4">Pengaruh <italic id="_italic-105">Leverage</italic> Terhadap Manajemen Laba</p>
      <p id="_paragraph-75">Hasil pengujian analisis regresi data panel menunjukkan hasil T hitung untuk variabel <italic id="_italic-102">leverage </italic>adalah sebesar 2.189937 dengan nilai T tabel adalah sebesar 2.014103 yang berarti bahwa nilai T hitung &gt; T tabel. Kemudian jika dilihat dari nilai probability yang sebesar 0.0338 &lt; 0,05. Maka dapat diartikan bahwa <italic id="_italic-103">leverage</italic> berpengaruh positif terhadap manajemen laba.</p>
      <p id="paragraph-f0ad0f1c2b020c40f18c9bbee575648c">Pengaruh <italic id="_italic-106">Financial Distress</italic> Terhadap Manajemen Laba</p>
      <p id="_paragraph-76">Hasil pengujian analisis regresi data panel menunjukkan hasil T hitung untuk variabel <italic id="_italic-107">financial distress</italic> adalah sebesar 0.903368 dengan nilai T tabel 2.014103, yang berarti bahwa nilai T hitung &lt; T tabel dan nilai probability sebesar 0.3711 &gt; 0.05. Maka dapat diartikan bahwa <italic id="_italic-108">financial distress</italic> tidak berpengaruh terhadap manajemen laba.</p>
      <p id="_paragraph-77">Output <italic id="_italic-109">Eviews</italic>9 untuk uji F dalam penelitian ini adalah sebagai berikut :</p>
      <table-wrap id="_table-figure-11">
        <label>Table 11</label>
        <caption>
          <title>Hasil Uji F</title>
          <p id="_paragraph-79" />
        </caption>
        <table id="_table-11">
          <tbody>
            <tr id="table-row-6e3c345fef7c39f26aa33986e26867e1">
              <td id="table-cell-ef77e0b0726b02406b61834bbe96d597">R-squared</td>
              <td id="table-cell-b4f3211c7e4029329512727444fe2ff6">0.184890</td>
              <td id="table-cell-a59dd58fcc07d6adf111097b783465f1">Mean dependent var</td>
              <td id="table-cell-7a0be20d465c4f5523435cd293687917" colspan="3">0.069157</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-0b5bce4124618060fd296d1229bbf93e">
              <td id="table-cell-1d96e1dccc6a00d7220b73527472a02b">Adjusted R-squared</td>
              <td id="table-cell-eb5431a97e0f2b40345c61ff5155c21f">0.112436</td>
              <td id="table-cell-89cfeabe5f3b743bc833e95e502fda9a">S.D. dependent var</td>
              <td id="table-cell-1969f099a3509fc80485f2c2bb3726b8" colspan="3">0.051536</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-f46429c9a51cc9065ff08dbca96cb725">
              <td id="table-cell-ce75223585a6b366534ea2bee0d769fa">S.E. of regression</td>
              <td id="table-cell-e4a2b17f7988187398d1eb9b26df37d1">0.048553</td>
              <td id="table-cell-8c3590aa0a83317854a0706d2f79203f">Akaike info criterion</td>
              <td id="table-cell-d5513806f05cc443b58330f69af44d96" colspan="3">-3.117690</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-fb7836e8257003de393c7cead81c9c60">
              <td id="table-cell-5da74ae48b9db5fa3b7a197e48fdbb69">Sum squared resid</td>
              <td id="table-cell-ab202dd2551e662cab0d205b3d879cd7">0.106082</td>
              <td id="table-cell-e95bf4252476d06e40c5800d1fd84dc6">Schwarz criterion</td>
              <td id="table-cell-71cdf428d108ec70d2f5a0d1f1644e15" colspan="3">-2.926488</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-2bacfdb92c9610dc19fd1707b0aeb90c">
              <td id="table-cell-c8a67c9e23eec7b4c0fa4c261fccbe48">Log likelihood</td>
              <td id="table-cell-c6bb67a447c591f23e9c1941568e2c20">82.94225</td>
              <td id="table-cell-280078fc17ac839b81aecf9386893bb5">Hannan-Quinn criter.</td>
              <td id="table-cell-9dd499c418da1236e58602d6bb165e92" colspan="3">-3.044879</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-31207cafa4611e292995503da91d07c7">
              <td id="table-cell-bf0badad08e11f0dd5945b81c5a25f81">F-statistic</td>
              <td id="table-cell-c73d98bc25d89242ccaf5f4b6c5396e8">2.551821</td>
              <td id="table-cell-da804460447ad3008b2b4a37fae650fa">Durbin-Watson stat</td>
              <td id="table-cell-689766ef104ab28a9c76901380d4ba6c" colspan="3">1.225358</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-ddc186e5e50f38dd9eacc567c82b9ec5">
              <td id="table-cell-18ac490ddcaac457ace51efc2e73312c">Prob(F-statistic)</td>
              <td id="table-cell-7bb3387e25e82b17b9588629c4d9d396">0.051882</td>
              <td id="table-cell-2099bd759b7c8e8d4c2dc2cd2af97ec6" colspan="2" />
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
      <p id="_paragraph-80">Berdasarkan hasil tabel di atas menunjukkan bahwa :</p>
      <p id="_paragraph-81">Hasil pengujian analisis regresi data panel menunjukkan nilai F-hitung yaitu sebesar 2.551821, sedangkan nilai F-tabel dengan tingkat α = 5% adalah sebesar 2.578739. Dengan demikian F-hitung &lt; F-tabel. Kemudian jika dilihat dari nilai probability sebesar 0.051882 &gt; 0.05, maka dapat disimpulkan bahwa <italic id="_italic-110">tax planning</italic>, beban pajak tangguhan, <italic id="_italic-111">leverage</italic>,dan <italic id="_italic-112">financial distress </italic>terhadap manajemen laba secara bersama-sama (simultan) tidak berpengaruh terhadap manajemen laba.</p>
      <p id="_paragraph-82">Output <italic id="_italic-113">Eviews</italic>9 untuk uji determinasi (R<sup id="_superscript-3">2</sup>) dalam penelitian ini adalah sebagai berikut :</p>
      <p id="_paragraph-83" />
      <table-wrap id="_table-figure-12">
        <label>Table 12</label>
        <caption>
          <title>Hasil Uji Determinasi (R<sup id="_superscript-4">2</sup>)</title>
          <p id="_paragraph-84" />
        </caption>
        <table id="_table-12">
          <tbody>
            <tr id="table-row-02f98cf9d973d108b8dd4847dea1fb8b">
              <td id="table-cell-e3d8016e8de4523d9f6b79aaa4a1cb46">R-squared</td>
              <td id="table-cell-0c9c9b81cb8fa18ed76f056e6fce6211">0.184890</td>
              <td id="table-cell-887b3fd33ca44be008e072c26065e002">Mean dependent var</td>
              <td id="table-cell-51f70337f399e992a11d10c7babdb0bd" colspan="3">0.069157</td>
            </tr>
            <tr id="table-row-335f916b0facf019caa1e216465576e8">
              <td id="table-cell-7517c7e7c40da358f7160b979ec3819c">Adjusted R-squared</td>
              <td id="table-cell-1dd9ecfb76baef0ae058f8edcd16c7ee">0.112436</td>
              <td id="table-cell-74a60a99f9efb2a1b53e1cac055053d9">S.D. dependent var</td>
              <td id="table-cell-8f210c3cb0ecbeaec333721485ef6624" colspan="3">0.051536</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
      <p id="_paragraph-85">Berdasarkan hasil tabel di atas menunjukkan besarnya nilai Adjusted R-squared (R<sup id="_superscript-5">2</sup>) adalah sebesar 0.112436. Hal ini menunjukkan bahwa presentase pengaruh variabel independen terhadap variabel dependen adalah sebesar 11,24% atau dapat diartikan bahwa variabel independen yang digunakan dalam model ini mampu menjelaskan sebesar 11,24% terhadap variabel dependennya. Sisanya 88.76% lainnya dipengaruhi oleh faktor lain.</p>
      <p id="_paragraph-86">Berdasarkan hasil penelitian dan hasil pengujian menggunakan program <italic id="_italic-114">Eviews</italic>9 yang dijelaskan pada bab sebelumya, maka dapat diketahui pengaruh <italic id="_italic-115">tax planning,</italic> beban pajak tangguhan, <italic id="_italic-116">leverage</italic> dan <italic id="_italic-117">financial distress</italic> terhadap manajemen laba.</p>
      <p id="paragraph-3fd9b24b7cbed1ca922222e18900bfcb">Pengaruh <italic id="_italic-138">Tax Planning</italic> Terhadap Manajemen Laba</p>
      <p id="_paragraph-87">Berdasarkan hasil pengujian hipotesis yang telah dilakukan sebelumnya dalam penelitian ini membuktikan bahwa <italic id="_italic-118">tax planning</italic> tidak berpengaruh terhadap manajemen laba. Dengan perencanaan pajak dan manajemen pajak yang baik maka perusahaan akan dapat menghemat pajak menjadi seminimal mungkin dengan tanpa melanggar peraturan perpajakan yang berlaku. Namun <italic id="_italic-119">tax planning</italic> atau perencanaan pajak dalam penelitian ini tidak menjadi alasan perusahaan untuk melakukan manajemen laba.</p>
      <p id="_paragraph-88">Penelitian ini sejalan dengan penelitian yang dilakukan oleh [8] yang menyatakan bahwa <italic id="_italic-120">tax planning</italic> tidak berpengaruh secara signifikan terhadap manajemen laba. Kecenderungan bahwa manajemen akan mementingkan kepentingan masing-masing dalam memperoleh <italic id="_italic-121">reward</italic> atau bonus apabila menunjukkan kinerja yang baik, sehingga manajemen laba yang dilakukan cenderung terjadi karena <italic id="_italic-122">self interest</italic> manajemen bukan karena perencanaan pajak yang menjadi kepentingan principal (pemilik perusahaan).</p>
      <p id="paragraph-c19e1cea913f5c7d6ef178d3dcbbddf4">Pengaruh Beban Pajak Tangguhan Terhadap Manajemen Laba</p>
      <p id="_paragraph-89">Berdasarkan hasil pengujian hipotesis yang telah dilakukan sebelumnya dalam penelitian ini membuktikan bahwa beban pajak tangguhan berpengaruh negatif terhadap manajemen laba. Semakin tinggi beban pajak tangguhan, maka semakin kecil kemungkinan perusahaan dalam melakukan manajemen laba.</p>
      <p id="_paragraph-90">Penelitian ini sejalan dengan penelitian yang dilakukan oleh [9] yang menyatakan bahwa semakin besar nilai beban pajak tangguhan maka semakin kecil kemungkinan perusahaan melakukan manajemen laba. Hal ini mungkin dapat disebabkan oleh perbedaan antara laba akuntansi dan laba fiskal yang tidak terlalu besar. Perbedaan antara laba akuntansi dan laba fiskal yang tidak terlalu besar disebabkan oleh kecenderungan manajemen yang diharuskan untuk menerapkan standar akuntansi keuangan yang lebih ketat sehingga menyebabkan semakin sedikitnya pilihan yang dimiliki manajemen dalam mengelola labanya.</p>
      <p id="paragraph-dc54546e4899228a0feca30c780f1470">Pengaruh <italic id="_italic-139">Leverage</italic> Terhadap Manajemen Laba</p>
      <p id="_paragraph-91">Berdasarkan hasil pengujian hipotesis yang telah dilakukan sebelumnya dalam penelitian ini membuktikan bahwa <italic id="_italic-123">leverage</italic> berpengaruh positif terhadap manajemen laba. <italic id="_italic-124">Leverage </italic>yang diukur dengan menggunakan DAR (<italic id="_italic-125">debt to asset ratio</italic>) menunjukkan bahwa semakin tinggi tingkat <italic id="_italic-126">leverage </italic>pada perusahaan maka semakin tinggi pula kemungkinan perusahaan dalam melakukan manajemen laba dan sebaliknya. Semakin besar rasio <italic id="_italic-127">leverage, </italic>berarti semakin tinggi nilai utang, perusahaan berpotensi akan mengalami kesulitan dalam memperoleh dana tambahan dari pihak kreditor bahkan perusahaan akan terancam tidak dapat memenuhi kewajiban pembayaran utang pada waktunya sehingga perusahaan melakukan manajemen laba untuk menarik minat atau memberikan signal baik kepada investor. Hasil penelitian ini sejalan dengan penelitian yang dilakukan oleh [10] yang menyatakan bahwa hasil pengujian statistic, <italic id="_italic-128">leverage</italic> berpengaruh signifikan terhadap manajemen laba</p>
      <p id="paragraph-f72d4072002684d16067e0f2dcafdfbd">Pengaruh <italic id="_italic-140">Financial Distress</italic> Terhadap Manajemen Laba</p>
      <p id="_paragraph-92">Berdasarkan hasil pengujian hipotesis yang telah dilakukan sebelumnya dalam penelitian ini membuktikan bahwa <italic id="_italic-129">financial distress</italic> tidak berpengaruh terhadap manajemen laba. <italic id="_italic-130">Financial </italic><italic id="_italic-131">d</italic><italic id="_italic-132">istress </italic>yang diukur menggunakan Altman <italic id="_italic-133">Z-Score</italic> sebagian besar perusahaan yang menjadi sampel tidak mengalami kendala pendanaan sehingga <italic id="_italic-134">financial distress </italic>tidak menjadi alasan perusahaan untuk melakukan manajemen laba. Akan tetapi, jika tingkat <italic id="_italic-135">financial distress </italic>semakin tinggi maka memungkinkan perusahaan untuk melakukan tindakan yaitu melakukan manajemen laba.</p>
      <p id="_paragraph-93">Hasil penelitian ini sejalan dengan penelitian yang dilakukan oleh Penelitian oleh [11] yang menyatakan bahwa <italic id="_italic-136">financial distress</italic> tidak berpengaruh terhadap manajemen laba karena karena diduga kesulitan keuangan (<italic id="_italic-137">financial distress</italic>) yang dialami oleh perusahaan tersebut kecil sehingga mampu diatasi oleh perusahaan.</p>
      <p id="paragraph-58fa9d210509a22c0386485f801e1381">Pengaruh <italic id="_italic-141">Tax Planning, </italic>Beban Pajak Tangguhan, <italic id="_italic-142">Leverage,</italic> dan <italic id="_italic-143">Financial Distress </italic>Secara Simultan Terhadap Manajemen Laba</p>
      <p id="_paragraph-94">Berdasarkan hasil pengujian hipotesis yang telah dilakukan sebelumnya dalam penelitian ini membuktikan bahwa <italic id="_italic-144">tax planning</italic>, beban pajak tangguhan, <italic id="_italic-145">leverage</italic>,dan <italic id="_italic-146">financial distress </italic>terhadap manajemen laba secara bersama-sama (simultan) tidak berpengaruh terhadap manajemen laba, hal ini dikarenakan oleh faktor-faktor lain di luar penelitian yang menyebabkan tidak adanya pengaruh yang simultan terhadap manajemen laba.</p>
    </sec>
    <sec id="sec-4">
      <title>Kesimpulan</title>
      <p id="_paragraph-95">Berdasarkan hasil penelitian dapat ditarik kesimpulan bahwa secara parsial <italic id="_italic-147">tax planning</italic> dan <italic id="_italic-148">financial distress </italic>tidak berpengaruh terhadap manajemen laba. Beban pajak tangguhan berpengaruh negatif terhadap manajemen laba. <italic id="_italic-149">L</italic><italic id="_italic-150">everage</italic> berpengaruh positif terhadap manajemen laba. Kemudian, secara simultan <italic id="_italic-151">tax planning</italic>, beban pajak tangguhan, <italic id="_italic-152">leverage</italic>,dan <italic id="_italic-153">financial distress </italic>terhadap manajemen laba tidak berpengaruh terhadap manajemen laba.</p>
    </sec>
  </body>
  <back />
</article>